Soja i mleko sojowe jest szkodliwe? Mity – Rak piersi, tarczyca, GMO.


Coraz więcej osób postanawia ograniczyć lub całkowicie wykluczyć z diety mleko krowie, a to z kolei doprowadza do wzrostu sprzedaży zdrowszych alternatyw w postaci mlek roślinnych. Jednym z najpopularniejszych zamienników jest mleko sojowe, jednak znajduje sobie ono wielu przeciwników głoszących tezy o szkodliwości tego napoju.

Ostatnio dużo uwagi zyskał artykuł opublikowany na witrynie popularne.pl:
10 niepokojących powodów, dla których powinieneś przestać pić mleko sojowe. Większość z nas myśli, że jest bardzo zdrowe

Czy znajdziemy tam rzetelne opracowanie wiedzy na temat szkodliwości napojów sojowych? Sam fakt, że nie widzimy tam żadnego konkretnego źródła informacji i odwołania do prac naukowych powinien zapalić nam w głowię lampkę alarmową. Po małych poszukiwaniach odnajdujemy tekst źródłowy, który opierał się na doniesieniach doktora Josepha Mercola. Kim jest Joseph Mercol? Znanym amerykańskim guru medycyny alternatywnej i zwolennikiem wielu pseudonaukowych teorii. W środowisku naukowym nie cieszy się zbytnim uznaniem.

Dr Joseph Albietz:
„Mercola.com to okropny przykład tabloidowego dziennikarstwa, nachalnych pseudoinformacyjnych reklam i amatorskiej pseudonaukowej medycyny. Niestety, jest to też jedna z najpopularniejszych stron o medycynie alternatywnej i jednocześnie nadzwyczaj efektywna w rozpowszechnianiu fałszywych informacji.”

fake news.jpg

Pozostawmy jednak Pana Mercole i przejdźmy do właściwego tematu tego wpisu.


– KARAGEN –

„Karagen prowadzić do poważnych stanów zapalnych oraz groźnych chorób, w tym nowotworów.”

Znaczna większość naturalnych napojów sojowych nie posiada w składzie karagenu. Nie znajdziemy go ani w produktach popularnych marek takich jak Alpro, Joya, EnerBio (Rossmann), ani w tanich napojach z sieci Kaufland, Biedronka czy Lidl. Skład praktycznie wszystkich dostępnych w Polsce napojów sojowych znajdziecie TUTAJ.

Ale czy karagen może prowadzić do stanów zapalnych i nowotworów?

Nie ma to obecnie twardego poparcia w pracach naukowych. Eksperci ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) po dokładnym przeglądzie prac odnoszących się do bezpieczeństwa karagenu stwierdzili, że jest on bezpieczny dla życia ludzi i może być używany jako składnik mlek dla niemowląt.1

Jeśli jednak nadal masz obawy przed karagenem i uważasz go za kontrowersyjny składnik, to znajdziesz go głównie w lodach, mięsach, mleku, dżemach, galaretkach, sosach, mrożonych pizzach, serkach topionych, majonezach i wielu innych wysokoprzetworzonych produktach.


– RAK PIERSI –

„Zawiera fitoestrogeny, które zakłócają równowagę hormonalną i mogą prowadzić do raka piersi u kobiet.”

W rzeczywistości fitoestrogeny sojowe mają kompletnie odwrotny wpływ na nasz organizm, niż to co sugeruje nam artykuł. Fitoestrogeny docierają do tych samych receptorów co estrogeny organizmu, lecz wywołują słabszy efekt (mają 1000 razy słabsze działanie od ludzkich estrogenów)mogą więc blokować działanie silniejszych estrogenów zwierzęcych.

Przegląd prac dotyczących spożywania soi i ryzyka raka piersi wśród japońskiej populacji 2 wykazał, że soja obniża ryzyko raka piersi, co jest działaniem antyestrogenowym.
Natomiast metaanaliza sprawdzająca wpływ spożywania soi na kobiety chorujące już na raka piersi wykazała, że kobiety z taką diagnozą, które jedzą dużo produktów sojowych, przeżywają znacznie dłużej i nawroty występują u nich z mniejszym prawdopodobieństwem niż u jedzących niewiele soi.3 Porcja fitoestrogenów znajdująca się w jednej tylko szklance mleka sojowego może zmniejszyć ryzyko nowotworu raka piersi o 25 procent.4 Zwiększone szanse przeżycia dzięki spożyciu dużej ilości żywności sojowej stwierdzono zarówno w przypadku kobiet, których guzy są wrażliwe na estrogeny, jak i w przypadku tych, których nowotwór podatny na estrogeny nie jest. Pozostaje to prawdą i dla młodych, i dla starszych kobiet.5 W jednym z badań 90 procent pacjentek, które spożywały największą ilość fitoestrogenów sojowych , wciąż żyło po pięciu latach od postawienia diagnozy raka piersi, podczas gdy połowy tych, które jadły mało lub wcale nie jadły soi, nie było już wśród żywych.6

HARVARD MEDICAL SCHOOL
Obawy o soje mającej wpływać na wzrost występowania raka piersi, zostały wzięte głównie z badań na zwierzętach i innych eksperymentów. W badaniu JAMA wzięło udział 5000 kobiet z Szanghaju, które obserwowano przez około 4 lata po zdiagnozowaniu u nich raka piersi. W tym okresie, kobiety spożywające dużą ilość soi miały o 30% mniejsze szanse na nawrót choroby niż te z niskim spożyciem. Co ciekawe, jest to taki sam spadek, ryzyka jak podczas przyjmowania tamoksifenu, leku służącego do prewencji nawrotu raka piersi. W tym badaniu wysokie spożycie oznaczało 15g białka sojowego dziennie, co jest znaczną ilością, ale też niczym niewyobrażalnym. Dwie porcje tofu dostarczają 15g białka, tak samo jak dwie szklanki mleka sojowego. 7


– WPŁYW NA TARCZYCĘ –

„Zawiera goitrogeny, które blokują wytwarzanie hormonów tarczycy.”

Rzeczywiście soja posiada goitrogeny – tak samo jak brukselka, brokuły, kapusta, jarmuż czy kalafior. Jednak nie działają w opisany sposób i są w większości przypadków nieszkodliwe dla osób niemających problemów z niedoczynnością tarczycy. Jeśli jednak takowe ci się zdarzyły to nadal nie powinieneś obawiać się wyżej wymienionych produktów.

Po pierwsze – goitrogeny w znaczącym stopniu zanikają podczas gotowania, namaczania i  ogólnego fermentowania. Po drugie – zadbaj o odpowiednią ilość jodu w swojej diecie, oraz o to aby produkty sojowe były spożywanie oddzielnie z produktami bogatymi w jod, który jest w znacznym stopniu odpowiedzialny za stan naszej tarczycy – goitrogeny mogą blokować wychwyt jodu przez tarczycę.

Jeśli dbasz o prawidłową ilość jodu w diecie i spożywasz umiarkowane ilości produktów sojowych nie powinieneś martwić się o szkodliwy wpływ goitrogenów, nawet w przypadku problemów z niedoczynnością tarczycy.

HARVARD MEDICAL SCHOOL:
„Niektóre badania wykazywały, że izoflawony sojowe redukują ilość hormonów produkowanych przez tarczycę. Jednak obecnie wiadomo, że osoby z prawidłowo pracującą tarczycą, które nie biorą leków hormonalnych, nie muszą martwić się soją. Niewiele jest przypadków wskazujących, że soja mogłaby wpływać na absorpcję leków na problemy z tarczycą. […] Jednak poleca się, by osoby na hormonalnej terapii zastępczej, które spożywają dużo soi, spożywały ją minimum dwie godziny po przyjęciu hormonów.” 7

„Health Effects of Soy Protein and Isoflavones in Humans” – Dr. Chao Wu Xiao
Wygląda na to, że spożywanie soi może wywołać powiększenie tarczycy jedynie u zwierząt bądź ludzi spożywających diety bardzo ubogie w jod, albo mających predyspozycje do powiększenia się woli tarczycowych. W większości przypadków suplementacja jodem może odwrócić to zaburzenie.” 8


– GMO i PESTYCYDY –

„Około 99% soi jest genetycznie zmodyfikowana, zawiera więc jeden z największych poziomów zanieczyszczeń pestycydami.”

Kolejne bezmyślne powielanie amatorskich bzdur „na oko”. Około 81% soi na rynku amerykańskim jest genetycznie modyfikowana, jednak wynika to z faktu, iż soja jest głównym składnikiem śrut i pasz dla zwierząt hodowlanych. 10 Ponad 85% wyhodowanej soi na świecie kończy jako pokarm dla zwierząt. Problem z żywnością GMO istnieje realnie tylko w USA, gdzie polityka odnośnie genetycznie modyfikowanej żywności jest znacznie łagodniejsza. W Polsce każdy produkt wykorzystujący genetycznie modyfikowane organizmy musi być oznakowany na opakowaniu i znalezienie takiego na półkach sklepowych obecnie graniczy z cudem. Wszystkie większe marki produkujące produkty sojowe w Polsce deklarują wykorzystywanie jedynie niemodyfikowanej genetycznie soi.

W temacie pestycydów odeślę jedynie do filmu z kanału Naukowy Bełkot, który całkowicie wyczerpuje temat:


– WPŁYW NA GOSPODARKĘ HORMONALNĄ –

Izoflawony zawarte w soi nie mają szkodliwego wpływu na naszą gospodarkę hormonalną.

Jest wręcz przeciwnie. Mogą mieć one ochronny wpływ na układ nerwowy w przypadku zawału,11 wspomagać regenerację bariery endometrium 12 oraz zmniejszać ryzyko raka jajników 13. Jednemu z izoflawonów soi – genisteinie – przypisuje się możliwość zapobiegania chorobom rakowym. Badania sugerują także możliwość zmniejszenia ryzyka raka żołądka 14 w wyniku spożywania niesfermentowanych produktów sojowych.

Izoflawony sojowe nie są również powiązane ze zwiększonym ryzykiem raka piersi, przytoczone wcześniej meta-analizy udowadniają, że spożywanie soi może znacznie redukować ryzyko zachorowania na ten nowotwór.


– AZOTANY – HEMAGLUTYNINY – GLIN –

Azotany (które są naturalnym składnikiem warzyw i owoców) same w sobie nie są rakotwórcze, stają się takie dopiero wtedy, gdy zamieniają się w nitrozaminy i nitrozoamidy. Aby do tego doszło, niezbędna jest obecność amin i amidów, a związki te występują w obfitości w produktach zwierzęcych. Transformacja może nastąpić w mięsie jeszcze przed zjedzeniem albo już w ludzkim żołądku. W przypadku żywności roślinnej, witamina C i inne przeciwutleniacze, które występują w niej w postaci naturalnej, blokują powstawanie tych kancerogenów.15

Tłumaczy to, dlaczego przyswajanie azotanów i azotynów z produktów mięsnych (bekon, hot-dogi, wędliny) zwiększa ryzyko raka nerek, natomiast nie stwierdzono żadnego wzrostu ryzyka w przypadku tych samych substancji uzyskanych ze źródeł roślinnych. 16

Hemaglutyniny znajdują się w surowych ziarnach soi i są praktycznie w całości unicestwiane podczas gotowania, namaczania i fermentowania. Większość przetworzonych produktów sojowych nie posiada hemaglutynin.

Nie ma obecnie danych, które by potwierdzały, że ilość hemaglutynin zawarta w soi i produktach sojowych jest szkodliwa dla zdrowia człowieka.

Glin – znacznie większą zawartość glinu znajdziemy w szpinaku, pomidorach, marchewce, sałacie, brukselce i innych warzywach.17 Czy ilości w nich występujące są dla nas szkodliwe? Nie.


– KWAS FITOWY –

„Soja oraz produkty sojowe zawierają duże ilości kwasu fitynowego, który hamuje wchłanianie wapnia, magnezu, miedzi, żelaza i cynku.”

Prawdą jest to, że soja zawiera kwas fitynowy, który może wpływać na wchłanianie minerałów – jednak ilość znajdująca się w soi nie jest na tyle duża, aby stanowiła rzeczywisty problem. Podobną ilość kwasu fitynowego znajdziemy w pszenicy, kukurydzy czy groszku.

kwas

W jednym z badań wykazano, że spożycie 19 gramów białka sojowego nie ma znacznego wpływu na absorpcję żelaza i cynku wśród młodych kobiet. 18

Udowodniono również, że wapń z fortyfikowanego sojowego mleka roślinnego wchłania się w takim samym stopniu jak wapń z mleka krowiego19 20

Spożywanie fitynianów ma również korzystny wpływ na nasze zdrowie. Ci, którzy spożywają pokarmy obfitujące w fityniany, w rzeczywistości mają silniej zmineralizowany kościec 21 i rzadziej doznają złamań.22 Badania wykazały, że fityniany hamują wzrost komórek praktycznie wszystkich ludzkich nowotworów, na jakich je dotąd przetestowano – w tym raka jelita grubego, piersi, szyjki macicy, prostaty, wątroby, trzustki i skóry. 23 Fityniany rozprawiają się z komórkami rakowymi poprzez działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i wzmacniające system immunologiczny. Oprócz bezpośredniego oddziaływania na te komórki, zwiększają one również aktywność ich naturalnych wrogów, jakimi są białe krwinki, przechwytujące komórki rakowe i pozbywające się ich; stanowią one pierwszą linię obrony organizmu. Fityniany mają również znaczenie dla ostatniej linii obrony, polegającej na odcięciu guzów nowotworowych od dopływu krwi. 24

„Fityniany mogą odgrywać ważną i korzystną rolę w ludzkiej diecie poprzez działanie antynowotworowe oraz inne sprzyjające zdrowiu metody, takie jak redukcja ryzyka chorób serca oraz cukrzycy.” 30  31

Jeśli jednak spożywasz duże ilości warzyw strączkowych i obawiasz się o wchłanialność minerałów, to po raz kolejny pomocna będzie metoda namaczania i gotowania warzyw strączkowych, która znacznie zmniejsza ilość fitynianów.

Zwiększyć absorpcję żelaza, cynku i innych ważnych minerałów możesz natomiast za pomocą spożywania produktów bogatych w witaminę C. Spożycie 50 mg witaminy C może zwiększyć wchłanialność żelaza nawet o 600%.25 Najlepszym wyjściem jest więc szklanka soku pomarańczowego (100 gramów pomarańczy posiada 53 mg witaminy C) lub dodanie papryki (242 mg) do posiłku.


Dodatkowy popularny zarzut:

– SOJA MA FEMINIZUJĄCY WPŁYW NA MĘŻCZYZN –

Jest to jeden z najpopularniejszych mitów dotyczących soi, który został dość dawno obalony przez badanie naukowe 27 oraz meta-analizę 28. Soja jest bezpieczna dla męskiej gospodarki hormonalnej, nie wpływa szkodliwie na poziom testosteronu 29, ani nie zmniejsza płodności u mężczyzn. Mit o rosnących piersiach u mężczyzn jedzących soje ma swój początek w zmyślonym artykule pochodzącym ze strony worldnewsdailyreport.com specjalizującego się w chwytliwych satyrycznych tabloidowych artykułach.


PODSUMOWANIE:

Nie ma żadnych powodów, aby zdrowa osoba rezygnowała ze spożywania soi. Jest ona znakomitym źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, magnezu, potasu, cynku i błonnika. Wiele badań udowodniło pro-zdrowotne właściwości soi, między innymi jej korzystny wpływ na redukcje ryzyka zachorowań na nowotwory czy obniżenie złego cholesterolu.


ŹRÓDŁA:
1. http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v990je01.pdf
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24453272
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23725149
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22648714
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23725149
6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22631686
7. http://www.health.harvard.edu/newsletter_article/an-update-on-soy-its-just-so-so
8. http://jn.nutrition.org/content/138/6/1244S.long
10. http://gmoinquiry.ca/wp-content/uploads/2015/03/Where-are-GM-crops-and-foods-Summary-Pamphlet-Updated-March-30.pdf
11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25261694
12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25661255
13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24774066
14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25639758
15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3057363
16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23169285
17. http://link.springer.com/article/10.1186/2190-4715-23-37
18. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21486162
19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20460239
20. http://nutritionfacts.org/video/calcium-absorption-soy-milk-versus-cow-milk/
21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19053869
22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22614760
23. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17044765
24. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22583408
25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25369923
26. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21616194
27. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20378106
28. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19524224
29. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16775579
30. http://jn.nutrition.org/content/132/3/495S.long
31. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8777015

Część tekstu została zaczerpnięta z książki Dr Michaela Gregera „Jak Nie Umrzeć Przedwcześnie”.

Więcej informacji na temat soi można znaleźć pod poniższymi linkami:
http://nutritionfacts.org/topics/soy/
http://www.veganhealth.org/articles/soy_wth
http://www.health.harvard.edu/newsletter_article/an-update-on-soy-its-just-so-so
http://mozgi.pl/czy-soja-jest-szkodliwa-706B
http://jn.nutrition.org/content/138/6/1244S.long

6 comments

  1. Jaku · Luty 23

    Świetny artykuł. Brakowało takiego bloga w Polsce.

    Polubienie

  2. Anielka · Marzec 2

    No nareszcie jakieś miejsce, gdzie się źródła informacji podaje. Dobre artykuły są też tutaj: http://mozgi.pl/czy-soja-jest-szkodliwa-706B Może kogoś zainspiruje.

    Polubienie

  3. Aga · Czerwiec 6

    Świetny artykuł!! Jestem z tej samej działki i nie ukrywam, że Twoja wiedza i holistyczne podejście do tematu robi olbrzymie wrażenie 🙂

    Polubienie

  4. skolman_mws · Lipiec 23
  5. skolman_mws · Lipiec 24

    i jeszcze film Patrika B. na temat soi

    Polubienie

  6. Paola · Sierpień 13

    Super artykuł!

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s